1 . ترجمهء حديث نخستين عرصه‌اى كه مجلسي در آن پيشتاز وناموَر است ، برگرداندن أحاديث ومعاريف روايى ، به فارسي روان وعوامْ فهم است . آثار فارسي علّامه مجلسي ، بيش از شصت كتاب ورساله است كه اينها يا مستقيماً ترجمهء حديث ويا تبيين معارف حديثي است « 1 » . براي مثال ، ترجمهء توحيد امام رضا ، توحيد مُفضّل ، دعاى جوشن صغير ، دعاى سمات ، دعاى كميل ، دعاى مباهله ، زيارة جامعه ، نامهء امام علي عليه السلام به مالك اشتر ، حديث ستّة أشياء ، حديث رجاء بن أبي ضحّاك ، وحديث عبداللَّه بن جندب ، از گونهء أول وكتابهاى : حق اليقين ، جلاء العيون ، حليةالمتقين ، حيات القلوب ، وعين الحياة از نوع دوم است . اين حجم از فارسي نويسى ، علّامه مجلسي را پايه‌گذار وصاحب مكتب كرده‌است . صاحب « روضات الجنات » مجلسي اوّل ودوم را پايه‌گذاران ترجمهء حديث به فارسىِ روان وقابل استفاده دانسته ، ومحمدتقى بهار ، در بارهء فارسي نويسى علّامهء مجلسي چنين نظر داده‌است : نثرهاى علمي اين دوره [ دورهء صفوى ] ، آنچه مربوط به نشر دعوت وبيان أصول عقايد شيعه است ، چنانكه گفته شد ، بسيار ساده وعوام فهم وكاملًا در زير تأثير صرف ونحو عربى است ، وبيش از هر كسى ، مجلسي پدر وپسر ، مخصوصاً مجلسي دوم ، در اين راه خدمت كرده‌است وبه وحدت ملّى إيران ، از حيث اخلاق وتربيت وأفكار وفرهنگ ، با نهايت عشق وخلوص ، مثل بزرگ‌ترين رجال أدب وسياست ، مساعدت ويارى نموده‌است . « 2 » ونيز مىافزايد :

--> ( 1 ) . ر . ك : بحار الأنوار ، ج 1 ، ص 46 - 48 ؛ روضات الجنات ، ج 2 ، ص 79 - 83 ؛ علّامهء مجلسي وآثار فارسي أو ، ص 56 - 59 . ( 2 ) . سبك شناسى ، محمدتقى بهار ، ج 3 ، ص 305 .